سرپرسى سايكس ( مترجم : سيد محمد تقى فخر داعى گيلانى )

727

تاريخ ايران ( فارسى )

اظهار داشت كه نظر بكم شدن عدهء حفاظ اجزاء قرآن را لازم است جمع‌آورى كرده تدوين نمائيم . اين بود بوسيلهء زيد يكى از كتاب مشهور پيغمبر اين وظيفهء ديانتى بجريان افتاده حصه‌هاى مختلف قرآن را از سينه‌هاى مردم به روى برگهاى درخت خرما و الواح سنگى جمع كرده تدوين نمودند . اين نسخه كه در صحت و قاطعيت آن حرفى نبود رسميت پيدا كرد . تا اينكه در طبقهء بعد تحت نظر عثمان مجمعى مركب از زيد و سه نفر از قبيلهء قريش تشكيل يافته نسخهء ديگرى تدوين نمودند و آن را احتياطا با نسخهء اولى مطابقه نموده و پس از تكميل فقط همين نسخه را رسميت داده شايع ساختند و باقى نسخ را آنچه كه بود سوزانيدند ، درنتيجهء اهتمام فوق اين مطلب را نميتوان ترديد كرد كه قرآن امروزه كه در تمام دنياى اسلام منتشر است عينا همان قرآنى است كه زمان خلافت عثمان تدوين شده است . هرچند سلسلهء بعضى مضامين و آيات قرآنى از هم مقطوع و جملات آن باهم مربوط نيستند ولى در اينكه آيات عين همان آياتى است كه براى پيغمبر نازل شده ابدا جاى حرف نيست . اين مسئله كه در طول اين‌همه قرون متمادى نسخهء اصلى آن بين مسلمانان تا اين وقت محفوظ مانده قابل بسى توجه مىباشد . قرآن باتفاق عموم به زبان قريش و بر طبق محاورات قبيلهء مزبور كه افصح قبايل بود انزال يافته و آن بعقيدهء مسلمين از حيث مزاياى ادبى اولين كتاب شمرده مىشود ، همانطوريكه ما نسبت بكتب مقدسه ( انجيل و تورية ) معتقد ميباشيم . فقط مزيت قرآن نسبت بكتب مقدسه جاى انكار نيست كه آنها زبان اصلى خود را از دست داده و ترجمه‌اى هستند از كتب اوليه . اما بيان اصول تعاليم قرآن و آن از موضوع بحث ما خارج مىباشد . فقط چيزى را كه لازم ميدانيم تذكار دهيم اين است كه چون مقصود اساسى ( حضرت ) محمد در سوره‌هاى مكى اعلاى كلمهء توحيد و بيخ برنمودن شرك و بت‌پرستى بوده است لذا براى تنفيذ و تحكيم اين امر كه خود را كاملا مسئول آن ميدانست عظمت و جلال خداى يكتا و پستى و حقارت اصنام را در صفحات كتاب با بيان عالى و الفاظ و عبارات برجسته شرح داده است و در اثناء همين بيانات آخرين درجهء لذائذ بهشت و شدائد و عقوبات